هر آنچه باید درباره رله‌های ۵ ولت و ۱۲ ولت بدانید

(راهنمای کامل + کاربردها + تفاوت‌ها + نکات خرید)

متادسکریپشن سئو شده

رله‌های ۵ ولت و ۱۲ ولت چه تفاوتی با هم دارند؟ در این مقاله به طور کامل کاربردها، نحوه عملکرد، مزایا، معایب و نکات مهم در انتخاب رله مناسب برای پروژه‌های الکترونیکی و صنعتی را بررسی می‌کنیم.

رله چیست؟

رله (Relay) یک کلید الکترومکانیکی یا الکترونیکی است که به کمک سیگنال‌های کم‌قدرت، بارهای بزرگ‌تر را روشن یا خاموش می‌کند.
در واقع رله واسطه‌ای بین مدار فرمان و مدار قدرت است.

این قطعه جزو پرمصرف‌ترین تجهیزات کنترل الکتریکی در پروژه‌های آردوینو، رباتیک، کنترل صنعتی و خانه هوشمند محسوب می‌شود.

رله ۵ ولت چیست و چه کاربردی دارد؟

رله ۵ ولت معمولاً در پروژه‌های الکترونیکی کم‌مصرف استفاده می‌شود و قابلیت کنترل مستقیم توسط میکروکنترلرها را دارد.

مهم‌ترین کاربردهای رله ۵ ولت

• پروژه‌های آردوینو، ESP8266، ESP32 و رزبری‌پای

• کنترل بارهای کوچک و متوسط

• راه‌اندازی LED، موتورهای کوچک، پمپ آب، فن

• خانه هوشمند خانگی و DIY

• رباتیک و دستگاه‌های کنترل از راه دور

مزایا

• سازگار با ولتاژ خروجی آردوینو و ESP

• جریان تحریک بسیار کم

• قیمت ارزان و ابعاد کوچک

معایب

• مناسب بارهای خیلی سنگین نیست

• در محیط‌های صنعتی نویزپذیری بیشتری دارد

رله ۱۲ ولت چیست و چه کاربردی دارد؟

رله‌های ۱۲ ولت عموماً برای سیستم‌هایی طراحی می‌شوند که منبع تغذیه ۱۲ ولت دارند، یا نیاز به مقاومت بالاتر در برابر نویز دارند.

کاربردهای معمول رله ۱۲ ولت

• تابلو برق و سیستم‌های صنعتی

• کنترل موتورهای بزرگ‌تر، شیر برقی، پمپ‌های قوی

• سیستم‌های اتومبیل و برق خودرو

• کنترل بارهای AC با جریان بالا

• کنترل تجهیزات امنیتی و حفاظتی

مزایا

• تحمل بهتر نویز نسبت به رله ۵ ولت

• آمپراژ بالاتر

• مناسب کاربردهای صنعتی و حرفه‌ای

معایب

• نیاز به منبع تغذیه ۱۲ ولت جداگانه

• جریان تحریک بیشتر نسبت به رله ۵ ولت

تفاوت رله ۵ ولت و ۱۲ ولت در یک نگاه

آیا رله ۵ ولت را می‌توان با برق ۱۲ ولت استفاده کرد؟

خیر.
ولتاژ تحریک رله باید دقیقاً مطابق با مشخصات آن باشد.
اگر ولتاژ بالاتر به رله ۵ ولت بدهید، سلف می‌سوزد.

آمپر رله مهم‌تر است یا ولتاژ؟

هر دو مهم هستند؛ اما:

• ولتاژ تحریک مربوط به سیم‌پیچ است.

• آمپر و ولتاژ نوشته شده روی رله مربوط به بار خروجی است.

مثلاً:
رله ۵ ولت با خروجی ۱۰ آمپر یعنی:

• سیم‌پیچ با ۵ ولت روشن می‌شود

• خروجی آن می‌تواند ۱۰ آمپر از بار ۲۲۰ ولت AC عبور دهد

کدام بهتر است؟ ۵ ولت یا ۱۲ ولت؟

اگر پروژه شما آردوینو یا ESP است → رله ۵ ولت انتخاب مناسب‌تری است.

اگر در تابلو برق، خودرو یا بارِ سنگین استفاده می‌کنید → رله ۱۲ ولت بهتر خواهد بود.

نکات مهم هنگام خرید رله

✔ به ولتاژ تحریک (۵v یا ۱۲v) توجه کنید
✔ آمپر خروجی (مثلاً ۱۰A، ۳۰A) را بررسی کنید
✔ ترجیحاً مدل‌های دارای اپتوکوپلر بخرید (کاهش نویز)
✔ برای پروژه‌های صنعتی مدل SSR رله جامد پیشنهاد می‌شود
✔ رله را از برندهای معتبر انتخاب کنید
✔ اگر بار القایی دارید، استفاده از دیود هرزگرد ضروری است

سؤالات متداول (FAQ)

1. آیا رله ۵ ولت می‌تواند ۲۲۰ ولت را کنترل کند؟

بله؛ اگر آمپر خروجی رله مناسب باشد.

2. آیا رله ۱۲ ولت از رله ۵ ولت بهتر است؟

خیر. کاربرد آن‌ها متفاوت است؛ انتخاب به پروژه بستگی دارد.

3. تفاوت رله مکانیکی و رله SSR چیست؟

رله مکانیکی صدای کلیک دارد، اما SSR بی‌صدا و بسیار سریع است.

4. آیا رله بدون ترانزیستور هم کار می‌کند؟

حالت مستقیم با آردوینو خیر؛ باید درایور یا ماژول آماده استفاده شود.

جمع‌بندی

رله‌های ۵ ولت و ۱۲ ولت هر دو نقش حیاتی در پروژه‌های الکترونیک و صنعتی دارند.
اگر می‌خواهید پروژه کوچک، خانگی یا مبتنی بر میکروکنترلر انجام دهید، رله ۵ ولت بهترین انتخاب است.
برای سیستم‌های قدرت، تابلو برق، خودرو و بار سنگین، رله ۱۲ ولت گزینه مطمئن‌تری خواهد بود.